Söyleşi – İlk Yunus Emre Portresi

Image credit: kartap.org

Yunus Emre’ nin en çok bilinen ve 01.01.2009 itibariyle dolaşıma çıkan 200 TL’nin bir yüzünde yerini alan portresini çizen Ayhan PİLTEN KAYALI Hanım’a ulaştık. Kendisiyle Kartap adına bu konuda söyleşi yapmak isteğimizi dile getirdik. Bizi kırmadılar kabul ettiler.

 

        Kartap: Merhaba Ayhan Hanım. Öncelikle söyleşi talebimizi geri çevirmediğiniz için teşekkür ederiz.

 

        A.P. Kayalı: Asıl ben size teşekkür ederim. Geçen bu kadar uzun yıllardan sonra bana ulaştınız,o günleri yeniden yaşattınız. Çok memnun oldum ve çok duygulandım.! Anılarım yenilendi.

 

        Kartap: Süreç demişken malum esas konumuzda bu kısaca Yunus Emre portresinin hikayesini anlatabilir misiniz?

 

        A.P. Kayalı: Haziran 1964 yılında Kız Teknik Yüksek Öğretmen Okulundan mezun oldum. Mezun olunca kura çekerek Eylül ayında Konya-Karaman Kız Enstitüsünde resim öğretmeni olarak göreve başladım.

Her yıl olduğu gibi o yılda Türkçe dil bayramı ve Yunus Emre’yi anma şenlikleri yapılacaktı. Çünkü tarihteBundan böyle dergâhta ve divanda Türkçe konuşula.!Sözü kabul edilmişti. İsmini şu anda hatırlayamadığım zamanın kütüphane müdürü ve aynı zamanda Yunus Emre Derneğinin Yöneticisi olan beyefendi, benden hem şenliklerde kullanılmak hem de Türkiye’de ilk defa Yunus Emre portresine sahip olmak için resmini çizmemi rica etti. Bende teklifini memnuniyetle kabul ettim. Tamamen ezbere dayalı çizilemeyeceği için, bilgiye ihtiyacım vardı. Benim araştırmalarım yeterli olamazdı. Bunun üzerine kütüphane müdürü beyefendi, kütüphanesindeki ilgili bütün dokümanları evime gönderdi. Resim olarak Yunus Emre’nin çizimine rastlamadım. Araştırmalarımda eski alfabe ve Osmanlı dili-edebiyatı ile yazılmış gazete kitap ve yayınları tek tek lügat yardımı ve öğrenciliğimden gelen edebiyat bilgileri doğrultusunda bir oda dolusu kaynağı çözmeye çalıştım. Sonunda öğrendiklerimi zihnimde görüntü olarak oluşturdum. Oldukça yoğun bir süreçti. O günlerde tek düşündüğüm şey olan Yunus Emre’nin portresi birkaç eskiz çalıştıktan sonra oluşmuştu. Sonuç olarak tüm biriktirdiklerim, kalemimden ve fırçalarımdan böyle bir portre çıkarttı.

 

         Kartap: Peki resminiz nasıl karşılandı?

 

         A.P. Kayalı: İşte tüm yorgunluğuma değen sonuç da bu oldu. Resim çok beğenildi. O seneki şenliklerde, mendil ve fular üzerine basılarak gelen konuklara hediye edildi. İlerleyen zamanlarda pul olarak basıldı. Daha sonra da 200 TL banknotlarda yer aldı. Buda beni, gördüğümde çok duygulandırdı.

 

         Kartap: Resmi oluştururken daha doğrusu ayrıntıları belirlerken kaynaklardan elde ettiğiniz bilgilerin size nasıl yol gösterdiğini şöyle bir örnekle anlatabilir misiniz?

 

         A.P. Kayalı: Yunus Emre kaynaklarının o’nu tarif ediş şekli şöyleydi.          

 

Felsefesine göre çok fazla yemek yemeyen, israf etmeyen, her zaman temiz giysileri, yüzünde aydınlık bir ifadesi olan, bıyığı düzgün ve dudak kenarlarını aşmayan, çenesi yuvarlak ve ortasında çukurluğu bulunan, Allah’ın adını çok zikreden bu nedenle de boyun kaslarının gelişmiş olduğu, başına giydiği fesin üzerindeki örtüyü nasıl sardığı tarifle nen, Tarihi ismi Horasan olan yerle ilgisini. Allaha karşı olan saygısı ve tevekkülünden dolayı başını genellikle hafifçe omuzuna doğru eğik tutuşunu, insanların kalbine Allaha ve O’nun yarattığı her şeye karşı sevgi duygusunu yerleştirmeye çalışmasıydı.

 

Kartap: Ayhan Hanım, Karaman’la böyle özdeşleşen bir eser bıraktığınız için Kartap olarak tüm hemşerilerimiz adına size teşekkür ediyoruz. Bildiğiniz gibi UNESCO bu yılı Yunus Emre yılı olarak belirledi. Bu Konuda söylemek istediğiniz bir şey var mı?

 

A.P. Kayalı: Ne diye bilirim. Koca Yunus Emre Dünya’da hakkettiği yeri bulmuş oldu. Bir Yunus Emre felsefesi benimsemiş olan bende büyük gurur duyuyorum.

 

Kartap: Bizi kırmadığınız için size tekrar teşekkür ediyor ve Karaman’dan saygı ve sevgiler gönderiyoruz.

 

A.P. Kayalı: Ben de hatırlandığım ve arandığım için sizlere çok teşekkür ediyorum. Çok mutlu olduğumu tekrar belirtmek isterim. Tüm Karaman’a sevgi ve selamlarımı sunuyorum.

 

Ayhan Pilton Kayalı Gençliği  Ayhan Pilton Kayalı

 

 


Hashtag:

Yorum Yap